Wat is melasma?

Melasma (ook wel zwangerschapsmasker genoemd) is een pigmentstoornis waarbij op de huid donkerbruine vlekken ontstaan. Deze vlekken zijn matig tot scherp begrensd en meestal grillig van vorm. Melasma komt met name voor op het voorhoofd, de wangen, de slapen, rond de ogen en op de bovenlip (“snor”). Soms zijn de vlekken ook in de hals en op de armen aanwezig. Ook al is melasma een goedaardige kwaal, de vaak ontsierende vlekken kunnen voor de patiënte een psychosociale belasting vormen.
De donkere vlekjes vallen vooral op na blootstelling van de huid aan zonlicht of aan kunstmatige ultraviolet (UV) stralen (zonnebank). Melasma komt voornamelijk voor bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd.

Hoe ontstaat pigment?

De huid bestaat uit drie lagen, te weten de bovenste opperhuid (0.5-1 mm dik), de dieper liggende lederhuid (1-2 mm) , waar zich de bloedvaten en zenuwen bevinden en het onderhuids vetweefsel.
Pigment is een bruine kleurstof die wordt aangemaakt door de pigmentcellen die zich in de onderste laag van de opperhuid bevinden. Pigmentcellen liggen dus relatief oppervlakkig in de huid.

In de pigmentcel wordt het pigment verpakt in pigment korreltjes, en zo afgegeven aan de bovenliggende opperhuidcellen. Pas wanneer het pigment zich in de opperhuidcellen bevindt, is de huid zichtbaar gepigmenteerd. Ieder mens, blank of donker, jong of oud heeft ongeveer evenveel pigmentcellen per oppervlakte eenheid. De activiteit van deze pigmentcellen en de hoeveelheid, rijpheid en grootte van de pigmentkorreltjes bepalen iemands huidskleur, en ook de kleur van haren en ogen. Bij donkere rassen bevatten pigmentcellen veel meer en grotere, rijpere pigmentkorreltjes en zijn de opperhuidcellen veel voller beladen met pigmentkorreltjes dan bij blankere rassen.

Onder invloed van UV-straling neemt het aantal werkzame pigmentcellen en de pigment aanmaak toe. Het resultaat is een bruine verkleuring van de huid.

Hoe ontstaat melasma?

De precieze oorzaak voor melasma is nog onbekend. Wel is het duidelijk dat er sprake is van een ‘overgevoelig’ pigmentsysteem. Er zijn een aantal risicofactoren aan te wijzen die kunnen samenhangen met het ontstaan dan wel het verergeren van de vlekken.

Zwangerschap wordt als één van de belangrijkste factoren herkend. Veel vrouwen vertellen dat de vlekjes tijdens de zwangerschap opkomen. Bij sommigen verdwijnen deze vlekjes gelukkig na de bevalling. Andere uitlokkende factoren zijn natuurlijke en kunstmatige UV-straling, erfelijkheid en pilgebruik. Waarschijnlijk spelen oestrogeen en UV straling (zon) de belangrijkste rol in the ontstaan van melasma.

Al deze factoren kunnen leiden tot een verhoogde activiteit van de pigmentcellen met als gevolg een toegenomen pigment productie. Doordat niet alle pigmentcellen in de huid even sterk reageren , ontstaat niet een egale maar een meer vlekkige bruine verkleuring van de huid.

Melasma kan een probleem vormen in de opperhuid (epidermis) maar ook in de lederhuid (dermis). Behandeling van oppervlakkig gelegen pigment is makkelijker dan behandeling van dieper gelegen pigment.

Behandeling van melasma

Behandelingen zijn symptomatisch gericht, dat wil zeggen gericht op het doen verdwijnen dan wel het verminderen van de bruine vlekjes in de huid.

1. Voorkomen dat de melasma erger wordt

Er wordt geadviseerd om bij blootsteling aan UV-stralen altijd een anti-zonnebrandmiddel te gebruiken met een hoge beschermingsfactor (minimaal factor 30), zogenaamd een sunblock. Het middel dient op het hele gezicht (en eventueel de hals) te worden aangebracht, dus ook op plekken waar zich geen melasma bevindt. De sunblock moet bij een zonnige dag regelmatig, ieder uur worden aangebracht. Dit is extra van belang tussen 11 uur ‘s ochtends en 2 uur ‘s middags, omdat dan de zonkracht het hoogst is. Zonnebankkuren van het gezicht worden afgeraden.

2. Remmen van de pigmentaanmaak

Hierbij zijn een aantal behandelvormen mogelijk. Het resultaat van deze behandelingen is afhankelijk van de diepte van het pigment. Oppervlakkig gelegen pigmentaties kunnen in de regel makkelijker verdwijnen dan het dieper gelegen pigment.

a. Producten van het pigmentprotocol van dermatoloog Zein Obagi en eventueeel hydrochinon. De producten van Zein Obagi remmen de aanmaak van pigment en zorgen voor een gelijkmatigere verdeling van pigment in de huid. Het blekende effect van hydrochinon treedt pas na 4 tot 8 weken op.

b. Peelings:
Bij een peeling wordt een stof aangebracht op de huid die de celdeling doet versnellen. Er treedt een soort vernieuwing op van de opperhuid. Als gevolg hiervan zal de behandelde huid gaan afschilferen en in meer of mindere mate afhankelijk van de sterkte van de peel het overmatige pigment afvoeren. Peelings van Zein Obagi zijn er in verschillende sterktes. Afhankelijk van de diepte van het pigment wordt er een andere peeling gebruikt.

c. Cryotherapie
Bij cryotherapie (oppervlakkige bevriezing met vloeibare stikstof) streeft men naar een specifieke verwijdering van overmatig pigment in de huid waarbij de overige huidstructuren intact blijven.

Wilt u meer weten over onze behandelingen? Neem dan contact met ons op.